Computers zijn een onmisbaar onderdeel van onze moderne samenleving geworden. Steeds meer zaken worden in de computer
gestopt, en dat leidt regelmatig tot grote problemen. Dat geldt zeker als computers worden geprogrammeerd om data te
verwerken zonder dat er nog mensen aan te pas komen om de wijzigingen goed te keuren, met de toeslagenaffaire als pijnlijk
dieptepunt.
Lees meer >>
Computers zijn een onmisbaar onderdeel van onze moderne samenleving geworden. Steeds meer zaken worden in de computer gestopt, en dat leidt regelmatig tot grote problemen. Dat geldt zeker als computers worden geprogrammeerd om data te verwerken zonder dat er nog mensen aan te pas komen om de wijzigingen goed te keuren, met de toeslagenaffaire als pijnlijk dieptepunt.
In de loop der jaren heb ik ingezien dat niet alles wat met de computer kan, ook echt met de computer móét. In veel gevallen is de 'old school' methode met papier en pen net zo goed, en vaak beter en/of ook persoonlijker. Denk aan het sturen van een felicitatie of condoleance, Maar er zijn ook zaken die alleen per post geregeld mogen worden, zoals bepaalde financiële of juridische stukken.
Ik vind dat computers behalve nuttig ook leuk zijn. Er bestaan echter ook toepassingen (en dat worden er steeds meer)
waarvan ik me afvraag of we dat met z'n allen wel moeten willen…
Op deze pagina wat van mijn gedachten over het wel-of-niet gebruiken van computers en de gevolgen daarvan.
Behalve dat vind ik het ook leuk om te zien dat computer-technieken waarvan gezegd wordt dat ze niet meer worden
gebruikt, toch weer opduiken maar dan in een andere vorm. Als ik zoiets tegenkom schrijf ik daarover op deze pagina.
<< Verberg deze tekst
klik of tik op een onderwerp om de tekst te lezen.
Op enig moment kondigde Microsoft aan dat Windows 10 niet verder wordt ontwikkeld en er dus ook geen updates meer
voor komen, ook niet voor de beveiliging. Dat zou moeten gaan gebeuren met ingang van oktober 2025. Windows 11 werd
de enige, 'geldige', versie. Daarmee werden meteen de vereisten voor de hardware een stuk zwaarder, o.a. 16 GB werkgeheugen
en de TPM module voor extra veiligheid.
Dat kwam Microsoft op zware kritiek te staan:
Deze vragen maken duidelijk dat het botweg stoppen van de ondersteuning van Windows 10 niet echt een goed idee zou zijn, temeer omdat de Linux-community zich een beetje ging roeren met de melding: "Met Linux heb je al die zware hardware niet nodig en er is een overvloed aan software om al je taken te doen". En dat allemaal voor het overgrote deel gratis! Dat zou Microsoft klanten gaan kosten, niet in de laatste plaats door het ethische bezwaar om zomaar goed werkende apparaten onbruikbaar te maken.
Microsoft krabbelde terug. Iedereen met een Microsoft account kon toch nog, gratis, beveiligingsupdates krijgen voor
Windows 10, tot oktober 2026.
Inmiddels brak de AI-hype goed door en werden geheugenchips steeds harder nodig voor de servers waar AI op draait. Door
de diverse oorlogen die er nu (augustus 2026) woeden, steeg ook de vraag naar chips.
De chipfabrikanten kunnen de vraag niet aan. Geheugenchips worden steeds duurder door de schaarste. Nieuwe computers
worden daardoor ook steeds duurder. Consumenten krijgen daardoor minder trek om hun oude, goed werkende, PC's en laptops
te vernieuwen.
Door de stijgende prijzen is het stoppen met beveiligingsupdates voor Windows 10 nu niet handig. Microsoft lijkt dat te beseffen en doet nog een stap verder terug. Iedereen die de gratis beveiligingsupdates krijgt voor Windows 10, blijft die krijgen tot oktober 2027.
Maar er is meer. De systeemeisen voor Windows 11 zijn naar beneden bijgesteld. Voor normaal huis- tuin- en keukengebruik
(mailen, internetten, printen, fotobewerking, enz.) is 16 GB echt niet nodig. Neem daarbij de enorme hoeveelheid reparaties
en optimalisaties die Windows 11 momenteel krijgt, dan is zware nieuwe hardware minder noodzakelijk. Windows 11 loopt
prima in 8 GB. Als er een (legale!) Windows 11-versie zou komen die zonder TPM-module kan werken, is het probleem m.i.
wel zo'n beetje opgelost.
Ook computerfabrikanten spelen hier op in. Door minder geheugen in nieuwe computers te stoppen, kunnen die goedkoper
blijven. Ook worden oudere typen geheugenchips gebruikt in nieuwe computers. Als gewone gebruiker merk je daar niets
van. De lagere prijzen zijn beter voor de consument.
De benadering van Microsoft (lees: oekaze) bij het beëindigen van de ondersteuning van Windows 10 is voor mij
reden geweest om mij te gaan verdiepen in Linux Mint Cinnamon. In het begin was dat even wennen, maar het lijkt zoveel
op Windows dat het goed is te behappen.
Ik begin het al aardig onder de knie te krijgen…
Mocht je twijfelen tussen overstappen op een Linux-versie of een nieuwe computer met Windows: De prijzen van geheugenchips zijn en blijven hoog. Overweeg over te stappen op Linux Mint Cinnamon, ZorinOS of Ubuntu. Een wat oudere laptop met Linux in plaats van Windows kan nog jaren mee!
7 augustus 2026
Eén van de manieren om geld te verdienen met een website, is het plaatsen van reclameboodschappen. Vaak is
die opgemaakt in felle kleuren, die, als het tegen zit, vloeken met de stijl van de site. Als het dan ook nog knippert
of flitst, kom je dicht bij overprikkeling.
Als iemand op zo'n advertentie klikt, wordt er door de plaatser van de advertentie een klein bedragje betaald aan de
eigenaar van de site. Het is daarmee een verdienmodel. Organisaties achter sites die informatie leveren rond een bepaald
thema, bijvoorbeeld nieuws of software, hebben daar een aardige bijverdienste aan. Er schijnen zelf particulieren te
zijn (vooral influencers) die hiervan kunnen leven.
Op zich is er niet mis mee om op deze manier reclame te maken (= geld verdienen). Maar het wordt niet altijd goed gebruikt. Je ziet wel eens dat de blogs van met name influencers meer reclame bevatten dan informatie. Als het een beetje tegenzit, zijn er ook advertenties bij voor merken of producten die concurrenten zijn van hetgeen in de blog wordt aangeprezen.
Als je op zo'n advertentie klikt, wordt je meestal naar de website van de adverteerder gebracht. Ook daar is in principe
niets verkeerd aan.
Wat ik ronduit kwalijk vind, is dat sommige van die sites de terug-knop uitschakelen of omleiden naar zichzelf. Dan
heb je naar mijn mening 'foute reclame. Niet vanwege de inhoud, maar vanwege het (wan-)gedrag van de site.
De techniek om dat voor elkaar te krijgen is —helaas— betrekkelijk eenvoudig, wat de toepassing dus ook eenvoudig maakt. Zie ook het item "Niet doen: de terug-knop omzeilen", op Ben's Hobbyhoekje.
2 mei 2026
Al heel vroeg in de ontwikkeling van de computertechnologie werd een harde schijf toegepast voor het opslaan van data in een computer. De eerste schijven hadden een diameter van 14 inch, ca. 36 cm. Een typisch "pack" woog ca. 4,5 kilo en had zes platters die aan beide zijden werden gebruikt. Nochtans was de opslagcapaciteit gering, niet meer dan 5 MB.
Met de komst van de PC nam de HDD-technologie een grote vlucht. De schijven werden kleiner, lichter en hadden vaak nog maar één platter. De opslagcapaciteit nam daarbij toe. Rond 2020 was de gangbare opslagcapaciteit van een traditionele harddisk in een desktop-PC of laptop 512 GB of 1 TB.
De opkomst van de SSD (Solid State Drive), was de volgende stap in de ontwikkeling. Anders dan bij de HDD zijn er geen bewegende delen. De schijven zijn minder kwetsbaar en vragen minder energie. De opslagcapaciteit kon ook hoger worden. In een rap tempo verscheen de SSD in nieuwe consumenten-computers. De HDD-technologie leek achterhaald te zijn en werd afgeschreven.
Door de toenemende vraag naar chips, vooral voor servers in datacenters, werden de chips duur. Dat was nadelig voor de productie van nieuwe PC's en laptops, want die werden ook duurder. Nieuwe computers werden uitgerust met minder opslagcapaciteit.
Inmiddels doet de traditionele harddisk weer zijn intrede bij datacenters. Die schijven hebben weer meerdere platters.
Op het moment dat dit wordt geschreven (april 2026) is er al een HDD op de markt met een capaciteit van 36 TB. Het ding
heeft tien platters en is uitsluitend bedoeld voor gebruik in een datacenter.
Voor gewone consumenten is dit niet interessant, maar de technologie is zeker nog van deze tijd!
3 april 2026
De meeste thuiscomputers draaien op Windows. Met elke nieuwe release van Windows kan het meer, neemt het gebruiksgemak toe en ziet het er mooier uit. Om al dat moois zichtbaar te maken moet er onder de motorkap, niet zichtbaar voor de gebruiker, steeds meer gebeuren. Er wordt dus steeds meer gevraagd van de hardware. Daardoor wordt de computer trager. De voortgaande ontwikkeling van Windows is daarmee niet noodzakelijk een verbetering, integendeel.
Met de introductie van Windows 11 is er ook specifieke hardware verplicht geworden. Het gaat hier om de Trusted Platform Module (TPM), een chip die helpt bij de beveiliging van de computer. Oudere computers beschikken vaak niet over een TPM-chip. Die kunnen Windows 11 zonder min-of-meer illegale ingrepen niet draaien en worden daardoor feitelijk onbruikbaar.
Als je wilt blijven werken met je TPM-loze oude computer kun je er een ander operating system op zetten. Vaak wordt
daarvoor Linux aangeraden. Een andere naam die je daar vaak hoort is ChromeOS Flex.
Nu is ChromeOS Flex m.i. geen optie. Je kunt er alleen Google-applicaties op draaien, Windows-software installeren is
niet mogelijk. Dat maakt het wel heel beperkt. Daarbij heeft Google bevestigd dat de ontwikkeling van ChromeOS is/wordt
gestopt. Het wordt nog wel bijgehouden, tot tenminste 2033. Een mogelijke opvolger, onder de naam Project Aluminium,
schijnt in 2028 voor gebruikers beschikbaar te komen.
Voor thuisgebruik worden vaak de Linux-distributies Ubuntu desktop,
Mint Cinnamon of ZorinOS
aangeraden. Met name de laatste twee zijn prima alternatieven voor Windows. Ze zijn gratis. Andere distributies die
geschikt zijn om Windows te vervangen zijn dat niet altijd.
Mint en ZorinOS lijken qua uiterlijk van de interface het meeste op Windows: Taakbalk onderaan het scherm, startknop
met startmenu links onderin en icons op het bureaublad. Bij Ubuntu is dat wat minder. Mijn persoonlijke voorkeur gaat
uit naar Linux Mint. De Cinnamon-editie van Mint komt met een uitgebreid pakket software, waaronder Libre Office. Dat
is mooi meegenomen, want Windows-software draait niet onder Linux zonder speciale ingrepen. Met het pakket Wine,
een compatibility layer die Windows API-calls omzet in voor Linux begrijpbare opdrachten, kun je een heel eind
komen, maar perfect is het niet.
Tenslotte: Als je oude computer met Windows 10 al heel traag is, kan het helpen om de harddisk te vervangen door
een SSD. Anders zal het weinig zin hebben om er Linux op te zetten. Je PC is dan écht te oud…
Ook de systeemeisen voor Linux worden steeds zwaarder, al gaat het minder snel en minder heftig als bij Windows.
11 augustus 2025, bijgewerkt 8 maart 2026 en 5 augustus 2026
Als je een huis gaat bouwen begin je met de fundering. Daarna volgen de vloer, muren, nog een vloer, soms nog meer
muren en vloeren, en tenslotte het dak. Na verfraaiing van de binnenkant is het huis klaar en ga je er in wonen.
In de loop van de tijd wordt er misschien wat aan verbouwd en/of wordt er een aanbouw toegevoegd, maar dat is het dan,
tot het huis wordt afgebroken.
De functie van het huis zal al die tijd niet of nauwelijks veranderen. Dat komt omdat de toepassingsmogelijkheden van
een huis beperkt zijn. Huizen zijn meestal niet geschikt om mee te varen 😁.
Je zou denken dat het met software net zo gaat. Bij veel software is dat zo, maar er zijn pakketten …
Veel moderne software is gebaseerd op een goed idee. Als zulke software is gerealiseerd en gebruikt gaat worden,
worden er, ondanks uitgebreid testen, soms nog foutjes gevonden. Die worden –als het goed is– in een onderhoudsronde
gecorrigeerd.
Tijdens het gebruik geven gebruikers feedback, vaak met vragen om extra functies. Dat is normaal. Er is ook niets op
tegen om die extra functies aan de software toe te voegen, zolang het primaire, oorspronkelijke doel van de software
niet uit het oog wordt verloren. En daar gaat het wel eens fout.
Als software "af" is, moet het klaar zijn met de ontwikkeling. Extra functionaliteit behoort extra te zijn
en mag nooit de toegankelijkheid van de basisfunctie van het programma hinderen. Soms zie je enorme menu's ontstaan
waar je als (nieuwe, onervaren) gebruiker compleet in verdwaalt. Het toevoegen van van extra opties kan zo ver gaan
dat de systeemeisen voor de software topzwaar worden. Na elke software-update zou er eigenlijk een nieuwe computer nodig
zijn.
Helemaal vervelend wordt het als bugs zonder mededeling niet blijken te zijn opgelost, of erger nog, als ooit opgeloste
bugs blijken terug te zijn gekomen (ja, dat gebeurt echt! 😝).
Beter is het om uitbreiding van functionaliteit via de instellingen naar keuze van de gebruiker beschikbaar te maken
of juist te verbergen. In de praktijk tref je dat helaas niet vaak meer aan.
Het steeds weer groter en zwaarder maken van software tref je aan bij alle soorten software. De diepere oorzaak lijkt te liggen bij het uitbreiden van specificaties, waarbij de indruk ontstaat dat de gevolgen voor het uiteindelijke computerprogramma onvoldoende zijn doordacht. Vooral programmeertalen en -omgevingen zijn daar "goed" in, maak vlak ook grafische software niet uit.
14 juli 2025
De tijd van stormachtige ontwikkelingen in computerland lijkt achter ons te liggen. Met de komst van "Kunstmatige" Intelligentie hebben we de laatste orkaan voorlopig wel gehad. Totdat er iemand weer een goed idee heeft…
Terug kijkend zie je dat je vroeger dingen moest instellen die tegenwoordig nog wel worden gebruikt, maar door de
tijd zijn ingehaald. Één van die dingen is de codepage. Dat is een tabel die wordt gebruikt bij
het vertalen van een toetsaanslag in een karakter of symbool dat op het scherm verschijnt. Vóór Windows
2 werd in MS-DOS standaard IBM codepage 437 (cp437) ingesteld, met een regeltje in config.sys. Dat
was handig, want in cp437 zitten karakters (ASCII 179 t.m. 218) waarmee je kaders kunt tekenen:
│ ┤ ╡ ╢ ╖ ╕ ╣ ║ ╗ ╝ ╜ ╛ ┐ └
┴ ┬ ├ ─ ┼ ╞ ╟ ╚ ╔ ╩ ╦ ╠ ═ ╬
╧ ╨ ╤ ╥ ╙ ╘ ╒ ╓ ╫ ╪ ┘ ┌
Bij de schermopmaak in dBaseIII+ en vooral bij Turbo Pascal programma's gebruikten we dat vaak.
Met de komst van MS-DOS 5 en Windows 2 werd dat anders: Toen werd codepage 1252 de standaard. De karakters voor de
kaders werden vervangen door wat anders, waardoor de lijst hierboven veranderde in:
³ ´ μ ¶ · ¸ ¹ º » ¼ ½ ¾ ¿ À
Á Â Ã Ä Å Æ Ç È É Ê Ë Ì Í Î
Ï Ð Ñ Ò Ó Ô Õ Ö × Ø Ù Ú
Met als gevolg dat er weinig heel bleef van de mooie kaders in onze TurboPascal-software. Toen binnen de organisatie
waar ik werkte de hardware werd vervangen, moest op alle PC's codepage 1252 worden veranderd in codepage 437.
Wat er beter is geworden: Vrijwel alle computers gebruiken nu de karakterset UTF-8, waarin zo'n beetje elk
wereldwijd gebruikt karakter wel kan worden opgeslagen. Het definiëren van een codepage is niet meer nodig. Bij
de installatie van een Operating System wordt, op basis van een toetsenbord-definitie en de taal, automatisch een deelverzameling
van UTF-8 gekozen. Als een andere taal en/of toetsenbord wordt ingesteld, wordt automatisch de vereiste deelverzameling
van UTF-8 aangepast.
In een webpagina zet je een tag in de <head>:
<meta charset="utf-8">.
Codepages worden nog wel ondersteund ten behoeve van oude software.
14 augustus 2024
Kunstmatige Intelligentie of Artificial Intelligence, (A.I.), is "in". Die enorme computerprogramma's
waar gigantische databases aan gekoppeld zijn, nemen je veel werk uit handen.
Veel taken doen ze beter dan mensen ooit zullen kunnen, met name in het herkennen van gegevens en gegevenspatronen in
grote of complexe datasets zijn ze goed en worden ze steeds beter. Denk aan het herkennen van een gezicht in een stapel
van duizenden foto's, of het opmerken van minuscule kankergezwellen in een mammografie (= een röntgenfoto van een
vrouwenborst). Ook het ontdekken van plagiaat in wetenschappelijke teksten is een prima toepassing.
Er zijn echter toepassingen van AI waar ik zo mijn bedenkingen bij heb. Dat zijn AI-toepassingen die ik de naam "Kunstmatige
Creativiteit" heb gegeven. Software die op basis van een paar relatief eenvoudige instructies zelfstandig teksten,
afbeeldingen, software, websites, enz. bedenkt. Dit wordt tegenwoordig "generatieve AI" genoemd.
De producten van dit soort software zijn niet altijd even fraai. Een plaatje van een Pokémon in Van Gogh-style
is grappig, maar een verzonnen wetenschappelijke publicatie, compleet met niet-bestaande referenties, is bedenkelijk.
Generatieve AI kan zelfs worden ingezet voor het maken van malware (en dat gebeurt ook!). Dan hebben we het nog niet
over compromitterende foto-composities van al-of-niet Bekende Nederlanders.
De oorzaak van de misère ligt volgens mij in de manier waarop de software wordt getraind. Er wordt te weinig aandacht besteed aan het herkennen van bedrog. Ook zijn de 'regels' waar de software over beschikt om aanvullingen te bedenken niet goed genoeg gedefinieerd, waardoor de software racistische en/of obscene teksten, beelden en video's kan produceren.
Creativiteit is, evenals inlevingsvermogen, een menselijke eigenschap. Om dat in software te stoppen is veel meer nodig dan in de huidige stand van de techniek mogelijk is. Naar mijn mening is deze software voor het grote publiek te vroeg op de markt gebracht. Er is te weinig onderzocht of de software voldoende is beveiligd tegen oneigenlijke toepassing. Daardoor lopen we met z'n allen constant achter de feiten aan en raakt internet steeds verder vervuild met nog meer leugens en aanpalende onzin.
Kunstmatige creativiteit? Voorlopig maar links laten liggen. Zelf iets moois maken is veel leuker.
12 oktober 2023, bijgewerkt 9 mei 2026
Met enige regelmaat koop ik dingen op internet: kleding, schoenen, shampoo, een computer, noem het maar op. Meestal gaat dat goed, maar soms ook niet.
Ooit kocht ik een paar schoenen bij een webwinkel, die van oorsprong een traditioneel postorderbedrijf is. Dat soort bedrijven heeft vaak goede webwinkels. Helaas wordt soms vergeten om de mensen van de klantenservice adequaat op te leiden. Dat kan merkwaardige situaties opleveren.
De bestelling liet lang op zich wachten, en de track & tracecode van de pakketbezorger (om het pakketje te volgen) werkte niet. Daarom maar eens gebeld. De vriendelijke dame van de klantenservice wist te melden dat er bij de pakketbezorger een storing was geweest, maar dat het pakketje binnen een paar dagen zou worden bezorgd. Dat gebeurde inderdaad.
De schoenen waren te groot en dus moesten ze terug. Bij het inleverpunt bleek de track & tracecode niet te werken, sterker nog, de hele zending was bij de pakketbezorger onbekend. Daarom maar eens gebeld.
De vriendelijke dame van de klantenservice kon de bestelling in de computer zien, dat die was verzonden, en ook dat
ik er over gebeld had. Ze snapte alleen niet dat de track & tracecode van de pakketbezorger niet werkte (als gevolg
van de storing) en ik daarom een andere nodig had. Volgens haar kon dat niet, want ik had een code en die moest ik gebruiken,
want: "het staat zo in de computer". Daar kwam ik dus niet doorheen.
Dat was missertje nummer één.
Na enig gesteggel riep ze de chef erbij. Die wist te melden dat ik de meegeleverde track & tracecode moest gebruiken,
omdat ik anders het pakketje niet kon terugsturen.
Dat was missertje nummer twéé. Inmiddels was ik een beetje pissig.
Gelukkig kreeg ik de chef zover om er een andere collega bij te halen. Die zei: "O, dan moet je even zus-en-zo doen". Ze klikte wat, verifiëerde mijn e-mail adres en even later kwam de nieuwe track & tracecode binnen. Die code uitgeprint, op het pakketje geplakt en ingeleverd. Het werkte perfect.
Wat leren we hier van?
• Je kunt je niet beroepen op iets wat in de computer staat. Iets is niet noodzakelijk juist, enkel en alleen
"omdat het zo in de computer staat".
• Als er een fout optreedt in het ene informatiesysteem, kan dat gevolgen hebben voor de juistheid van de
inhoud van andere systemen. Bij de pakketbezorger verongelukte er een track & tracecode. Bij de gebruikers van die
code (zowel de verzender als de ontvanger van het pakketje) was dat niet doorgekomen en dus kwam het proces tot stilstand.
• Van een klantenservice mag worden verwacht dat de medewerkers (m/v) weten hoe de dataflow in elkaar
steekt en hoe daar op kan worden ingegrepen als dat nodig is.
10 september 2022
Een overheidsinstantie vroeg mij eens om nadere informatie over een zeker onderwerp. Ik zou daarvoor een formulier moeten invullen dat te vinden zou moeten zijn binnen "mijn" werkomgeving. Dus ik ga op zoek naar dat formulier binnen mijn werkomgeving. Het is helaas niet te vinden. Ik besloot een paar dagen te wachten, maar het formulier verscheen niet.
Er kwam wel een herinnering in mijn mailbox dat ik dat formulier nog moet invullen, compleet met verwijzing naar
mijn werkomgeving. Maar omdat het formulier nog steeds niet in mijn werkomgeving stond, heb ik er maar eens een telefoontje
aan gewaagd. Na de nodige wachttijd (het aantal keren dat de computer zei dat ik zo spoedig mogelijk word geholpen heb
ik niet geteld) kreeg ik een vriendelijke dame aan de lijn. Ze vertelde mij dat de gevraagde informatie via formulier
zus-en-zo noodzakelijk was, maar dat haar collega het formulier kennelijk niet had klaargezet in mijn werkomgeving.
Er stond wel een actie klaar om dat te gaan doen, maar die was nog niet uitgevoerd. Op mijn vraag of het niet handig
zou zijn als dat meteen bij het zetten van het vinkje zou gebeuren kreeg ik geen duidelijk antwoord. De dame zei dat
ze dat handmatig moet doen, wat ze ook meteen deed.
Ik kon het formulier voorzien van de gevraagde gegevens en opsturen. Daarna was iedereen weer blij.
De moraal van dit verhaal:
Er zijn zaken die je niet aan een computer kunt overlaten. Er zijn ook zaken die je niet
aan mensen moet overlaten. Dat zijn vooral routinematige handelingen. Het goed programmeren van computers helpt
daarbij.
16 augustus 2022
Niet iedereen mag altijd overal komen. Denk aan een kantoorgebouw of het magazijn van een supermarkt of warenhuis, waar alleen het personeel naar binnen mag. Je kunt de deur op slot houden, maar dan komen er na verloop van tijd erg veel sleutels in omloop. Dan schiet het systeem zijn doel voorbij.
Je kunt een sleutel vervangen door een tag. Dat is een code waarmee je aan een computersysteem kunt laten
weten dat je toegang hebt en dat de deur van het slot moet cq. dat de deur open moet. De code bevindt zich in het hoofd
van een persoon (bijv. getal intypen om de deur van het slot te halen) of in een "ding", zoals een pasje met
een magneetstrip, een NFC-chip, een streepjescode of een QR-code.
Mits goed ingeregeld werkt dit soort systemen prima. Een ander verhaal wordt het als je naast de tag nog iets anders
moet hebben of iets moet doen. Ik beperk me tot een tweetal voorvallen die mij zijn overkomen.
Ik bezoek regelmatig een sportschool. Tijd reserveren gaat met een app. Toegang krijg je met een QR-code die wordt geproduceerd door dezelfde app. Op het eerste gezicht een prima aanpak, maar het is kwetsbaar: Als je vergeet van te voren te reserveren mag je er niet in, ondanks je geldige QR-code. Als je telefoon leeg is, kun je het helemaal schudden. Gelukkig is er dan nog de receptionist (m/v) die even open doet, net zoals hij/zij dat vroeger ook deed. Ik vind dat de toepassing van een computersysteem hier een beetje is doorgeslagen.
Met enige regelmaat bezoek ik de polikliniek van een ziekenhuis. Meldde je jezelf vroeger aan bij de balie van het
betreffende specialisme, tegenwoordig gebruik je een aanmeldsysteem.
Bij binnenkomst van het ziekenhuis meld je je met een legitimatiebewijs (paspoort, rijbewijs) aan bij een terminal.
Als je die dag een afspraak hebt, krijg je een strookje papier met een QR-code. Feitelijk wissel je de ene tag om voor
een andere. Met de nieuwe tag ga je naar de wachtkamer van de specialist. Daar scan je de QR-code en word je aangemeld
bij de balie. Na een paar minuten word je binnengeroepen bij de arts of verpleegkundige.
Op het eerste gezicht is dit een mooi systeem, want het ontlast de baliemedewerkers. Maar als er iets mis is met
de afspraak, kan het gebeuren dat de aanmelding niet doorkomt bij de balie, hoewel het systeem wel zegt dat je bent
aangemeld. Gevolg is dat je zomaar een uur zit te wachten…
Jezelf melden bij de balie voorkomt dit soort missers. Het is ook veel persoonlijker.
De conclusie luidt: Als je mensen weghaalt uit een informatie-keten, zullen fouten in de informatie-stroom langer onopgemerkt blijven. En dat moet je niet willen.
11 juli 2022
Computers zijn pas echt leuk als je ook nog wat onder de motorkap van het operating system en in de systeemkast kunt
rommelen, al was het alleen maar om uit te vinden hoe iets werkt. Je hoeft dan niet eens iets te veranderen.
Er is een trend gaande bij de leveranciers van hardware en operating systems om de boel steeds verder op slot te draaien.
Het is met goed fatsoen niet (meer) mogelijk om een mobiele telefoon of tablet open te schroeven. Bij een wat oudere
laptop lukt het nog, maar bij een nieuwe kun je het wel vergeten. Alleen bij desktop-PC's kan het nog, maar de vraag
is voor hoe lang. Die systeemkasten worden ook steeds kleiner (lees: ontoegankelijker).
Bij operating systems is iets dergelijks aan de hand. Bij de producten van Apple en Google (Android) zijn zonder speciale, riskante, ingrepen geen wijzigingen mogelijk, anders dan die de fabrikant aanbiedt. Windows was wat dat aangaat tot de komst van Windows 11 goed te behappen, maar ook hier gaat de boel steeds verder op slot. Dat is nog te omzeilen door het register direct te benaderen, maar dat kan ook riskant zijn, zeker als het slordig en/of onoordeelkundig gebeurt. Alleen bij Linux lijken de mogelijkheden te blijven. Met sudo in een shell kun je nog steeds bijna alles doen en laten wat je wilt of anders log je in als root.
Waarom dit verhaal? Ik word vaak geraadpleegd door familie, vrienden en bekenden om een onwillige computer te temmen.
Dat kan een PC zijn, maar ook een mobiel apparaat. Het wordt steeds lastiger om zo'n ding tot de orde te roepen, simpelweg
omdat je niet meer bij de hardware, of diep in het operating system kunt komen. Als het een Windows-PC betreft, wil
een bezoekje aan SchoonePC.nl nog wel eens helpen.
Andere systemen zijn grotere uitdagingen. Documentatie op internet is vaak in het Engels. Als dat ook nog in een nerdy
steenkolen-Engels is, komt dat de begrijpelijkheid niet ten goede. En dan lukt het me niet (meer)…
Het bovenstaande maakt me wel eens een beetje melancholiek. Met weemoed denk ik dan terug aan de tijd dat een home-computer
een kast van 15 × 30 × 50 cm was. Waar de kabels dik en robuust waren en er weinig verschil was tussen een
straalkachel en een monitor (die je desnoods zelf met een schroevendraaier en een soldeerbout kon repareren). Ik geef
toe: die oude computers waren niet snel. Maar als je wat moois gemaakt had, was je er wel blij mee. De "huidige"
computers zijn veel sneller. Maar of dat ook béter is?
Geef mij die ouwe troep maar. Die déden het ook, maar in een rustiger tempo. Minder slecht voor je hart.
4 juli 2022, bijgewerkt 23 september 2026
Een van de mooie dingen van internet is e-mail, hoewel dat ook zijn kwalijke kanten heeft. In de late jaren negentig van de vorige eeuw, toen internet toegankelijk werd voor het grote(re) publiek, ontdekte men al gauw dat je iemand een e-mailtje kunt sturen voor zijn/haar verjaardag. In plaats van een 'ouderwetse' prentbriefkaart of dubbele kaart in een envelop, kreeg de jarige een berichtje in zijn/haar Postvak IN, soms met een lief plaatje van de soort waar Facebook vol mee staat. Maar het persoonlijke van de handgeschreven gelukwens ontbreekt.
Ik denk (en ik denk velen met mij) dat e-mail vooral geschikt is voor zakelijke toepassingen, minder voor persoonlijke berichten. Slimme web-ondernemers hebben dat opgepakt en de e-card bedacht. Je kunt dan een soort digitale kaart maken en die op een website door de ontvanger laten bekijken. De ontvanger krijgt —uiteraard per e-mail— een bericht dat er een e-card staat te wachten. Maar het persoonlijke van de handgeschreven wens ontbreekt nog steeds.
Gelukkig zijn er slimme web-ondernemers. Er is een systeem bedacht waarbij je de kaart helemaal digitaal in elkaar kunt laten zetten, die door de website vervolgens wordt afgedrukt en per ouderwetse post naar de ontvanger wordt gestuurd. Mijn bezwaar is daarmee grotendeels opgelost. Alleen de gelukwens is nog niet met de hand geschreven…
Het liefste krijg ik een gewone kaart van papier, door de afzender met de hand geschreven en zelf op de post gedaan. Zo'n kaart kun je neerzetten of ophangen en je denkt nog even aan de persoon die hem stuurde.
De kaart die ik leuk vind koop je dus, of je maakt hem zelf. Dat laatste kun je ook láten doen. Kijk maar eens op tcards.nl.
17 juni 2022
